X
تبلیغات
گردشگری

گردشگری

گردشگری در ایران

مزایا ومعایب گردشگری

مقدمه:

پدیده نوین گردشگری که بر خاسته از افزایش اوقات فراغت است" بهتدریج در تمامی جوامع جهان رسوخ کرده و از جنبه های گوناگون " آ ثار بسیار مثبت یامنفی به بار آ ورده است.امروزه بهترین بخش از اوقات فراغت افراد در جامعه هایگوناگون به گردشگری اختصاص یافته است.از این رو در جنبه های گوناگون زندگی بشریتمعاصر تاثیر فراوان می گذارد.گردشگری اقتصاد جهانی را کاملا تحت تاثیر قرار دادهاست و منبعی مهم برای شکوفایی اقتصاد کشورهای در حال توسعه و بر قرار کننده توازنمالی در اقتصاد بین الملل کشورهای فقیر و غنی است و زندگی اجتماعی را با ایجاد مشاغل گوناگون و ارتقای سطح در آ مد طبقات وسیعی از مردم را تغییر میدهد.تاثیر گردشگریبر سیاست/ فرهنگ/آداب و رسوم و خلاصه همه جنبه ها و مظاهر فرهنگی و معنوی گردشگرانو مردم مناطق مورد بازدید بسیار قابل توجه است.

بررسی مزیت ها ، برتریها ، محدودیت ها و معایب گردشگری( آثارمنفی و مثبت):

آثار گردشگری«ممکن است توسعه جهانگردی از جهتی ایجاد مزیت کند واز جنبه ای دیگر محدودیت به وجود آورد. مثلاً از جهت اشتغال زایی و ایجاد درآمدبرای ساکنان یک منطقه مفید واقع شود ولی از سوی دیگر سبب آلوده ساختن محیط زیست واز میان رفتن محیط طبیعی و سرمایه های ملی شود.» حضوربازدیدکنندگان درهر کشوری بر الگوی زندگی افراد بومی تأثیر می گذارد. بازدیدکنندگان نیز تحت تأثیر فرهنگ کشور میزبان و ارزش های موجوددر آن قرار می گیرند.

▪ مزایای بالقوه صنعت جهانگردی:

۱)ایجاد فرصت های شغلی جدید

۲)افزایش مالیات و پول هایی که نصیب دولت می شود

۳)مطرح شدن جامعه و در نتیجه ایجاد فرصت های بیشتر برای توسعهو پیشرفت

۴)بهبود ساختارهای زیربنایی و تشکیلات اصولی منطقه

۵)افزایش منابع مالی به منظور حفظ آثار فرهنگی و طبیعی

۶)توسعه صنایع دستی، بومی و محلی

▪ هزینه های بالقوه:

۱)مشاغل فصلی

۲)افزایش هزینۀ زندگی ساکنان آن منطقه (برای مثال افزایش ارزشزمین، خانه، غذا و خدمات)

۳)آلودگی هوا

۴)افزایش رفت و آمد، وسیله نقلیه، راه بندها

▪ اثرات منفی این صنعت بر آثار فرهنگی و طبیعی

۱)افزایش میزان جنایت

۲)افزایش مالیات مردم آن ناحیه یا منطقه

۳)نشت درآمدها به خارج از منطقه و افزایش وابستگی به کالاها وخدمات وارداتی ۴ وابستگی بیش از حد منطقه یا ناحیه به صنعت جهانگردی و یک بعدی شدنفعالیت های اقتصادی

بدین ترتیب می توان نتیجه گرفت گردشگری حاوی اثرات مثبت و منفیمتعددی است و میزان یا چگونگی این اثرات بستگی به شرایط سیاسی، اقتصادی و فرهنگیکشور توریست پذیر و گردشگران ورودی خواهد داشت.

اصولاً تصویرها و پنداشت های مردم مناطق و کشورهای مختلف نسبتبه جهانگردان متفاوت است. در بعضی نواحی جهانگرد را متجاوز و استعمارگر می دانند،در برخی مناطق به آنان به چشم یک منبع درآمد می بینند، در برخی جاها جهانگردها راافرادی محقق و آگاه می دانند. در ایران نیز در مناطق مختف نگرش ها و رفتارها نسبتبه جهانگران متفاوت است که گاهی در یک شهر نیر گروه های متفاوت مردم نظرات ورفتارهای متفاو تی نسبت به جهانگردان دارند.تصویرهایی که دولت، رسانه ها، روشنفکرانجامعه از جهانگردان ارائه می دهد می تواند تأثیرات مثبت و یا منفی بر پنداشت ودیدگاه های مردم نسبت به جهانگردان بگذارد.

گاهی برخی از فعالیت های جهانگردان هم جنبۀ مثبت و هم منفیدارد. «می توان گفت که گردشگری دو روی یک سکه است که یک روی آن صلح، امنیت،دموکراسی، آزادی، پیشرفت فرهنگی، اجتماعی و رونق اقتصادی است؛ و روی دیگر آن ابتذالفرهنگی، ناامنی، گسترش بیماری، فحشا، فساد مالی باندهای قاچاق، سرازیر شدن درآمدهایچند میلیارد دلاری به حساب بانکی چند شرکت بین المللی و خودباختگی تعداد بی شماریگردشگر در مقابل پیشرفت های مادی کشورهای پیشرفته» .

یکی از ویژگی های مثبت گردشگری در عصر پسامدرن آن است که پول وگردشگری از مرکز به پیرامون حرکت می کند، این خود نوعی ساختارشکنی است. بطور کلیمزایای اقتصادی و اجتماعی را می توان افزایش سرمایه گذاری خارجی، تنوع فعالیت هایاقتصادی، اشتغالزایی، تولید و عرضه محصولات مختلف از جمله صنایع دستی به منظورسوغات، روابط اجتماعی گسترده تر، حمایت مالی از بناهای تاریخی، موزه ها، فهم وتفاهم جهانی و گسترش صلح.معایب اقتصادی، اجتماعی را نیز می توان اینگونه برشمرد؛تخریب محیط زیست، افزایش جرم، تغییر آداب و رسوم منطقه ای تحت تأثیرگردشگران و ...از آنجا که گردشگری دارای معایب و مزایایی است در این فصل سعی شده است در دو بخشجداگانه به آن پرداخته شود.

آثار منفی:مخالفان حضور گردشگران به گروه های مختلف تقسیم میشوند که هر کدام از دیدگاه یا دیدگاه های خاصی به این مسئله می نگرند:

برخی معتقدند گردشگران با حضور در جنگل ها، پارک ها، رودخانه هاو ساحل دریاها سبب تخریب محیط زیست و بر هم زدن آرامش گونه های جانوری و گیاهی میشوند لذا ضرر و زیان آنان بیشتر از درآمدی است که به منطقه و کشور وارد می سازند.

همان طور که در صفحات قبلی اشاره شد،آثار منفی گردشگری به چهاردسته:

۱)فرهنگی اجتماعی

۲)اقتصادی

۳)زیست محیطی

۴)روحی – روانی

تقسیم میشود.

آثار منفی (فرهنگی اجتماعی):

بدون شک ورود جهانگرد تأثیراتی رادر حوزه فرهنگی و اجتماعی کشور میزبان خواهد گذاشت.«گردشگری می تواند در نظام هایگوناگون، نمادهای فرهنگی یک جامعه را تبدیل به کالا نماید. تماس سطحی گردشگران بافرهنگ محلی و صرف تفریح و گذراندن اوقات فراقت دلچسب سبب می شود که تمام تأسیسات وخدمات محلی به نحوی سازمان یابد که بتواند رضایت گردشگران را جلب نماید، از این روفرهنگ محلی به مجموعه ای در هم پیچیده در چارچوب کالایی شدن بدل می گردد وهمه چیزدر خدمت پول و درآمدزایی قرار می گیرد. این درآمد به بهای گزافی به دست می آید یکیاز این موارد از دست دادن هویت خود برای رضایت غیر خود است. در همین ارتباط برخینویسندگان به تجاری شدن یا کالایی شدن فرهنگ جامعه میزبان اشاره کرده اند به اینمعنا که ساکنان محصولات فرهنگی خود در آن گونه که مورد پسند گردشگران باشد عرضه میکنند. اثر القایی نیز از جمله همین آثار منفی عنوان شده است و به فرآیندی گفته میشود که فرهنگ گردشگران و هر چه مربوط به آنها است، برای جامعه میزبان الگو می شود وساکنان به تقلید کورکورانه از فرهنگ میهمان می پردازند (ضرغام، ۱۳۷۶: ۳۹۲)رفتارهایجهانگردان گاه با اصول فرهنگی، معنوی جامعه میزبان منافات دارد، مثلاً لخت و برهنهشدن یاانجام رفتارهای جنسی در ملاء عام در بین مردم جامعۀ ایران عملی ناپسندیده بهشمار می آید. حتی در دوران قبل از انقلاب ۱۹۷۹،که حجاب از نظر قانون اجباری نبود ،اکثریت مردم ایران همچنان روسری بر سرمی گذاشتند یا چادر سر می کردند.

تراکم بیش از حد گردشگران در ناحیه ای می تواند منجر به بروزنارضایتی و خشم در مردم نسبت به گردشگران شود، به عنوان مثال در ایام نوروز و برخیروزهای تابستان تراکم گردشگران در شمال ایران علی الخصوص در جاده های تهران به شمالآنقدر زیاد است که گاه مسیر ۴ ساعته را باید در مدت ۱۲ ساعت پیمود و این باعث میشود که ساکنان محل گردشگران را عامل این ازدحام و وقت کشی بدانند. شلوغی و ازدحامجهانگردان و اثرات مخربی که بر محیط می گذارد تنها مختص محیط طبیعی نیست بلکهگریبانگیر بسیاری از آثار تاریخی نیز شده است، به عنوان مثال تخت جمشیددر ایران،دستخوش تهدیدها و آسیب هایی در این زمینه شده است، حتی برخی جهانگردان اقدام بهنوشتن یادگاری بر روی ستون ها و دیوارهای آثار تاریخی می کنند و در برخی مواردمثلاً چغازنبیل در جنوب غربی ایران برخی از خشت ها و لوح ها توسط جهانگردان جابجا ویا سرقت شده اند. نگارنده در پاییز ۱۳۷۷ برای بازدید مناطق تاریخی ازطریق گروهباستانشناسی دانشکده ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه تهران به خوزستان سفر کرده بودموقتی جهت بازدید به معبد چغازنبیل که در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسیده است،رفتم، در آنجا تنها یک پیرمرد نگهبان از این اثر ۲۷۰۰ ساله پاسداری می کرد. طبقگفته آن پیرمرد، هر روز یا هر هفته بخشی از آجرها یا تکه هایی از بقای این معبد بهسرقت می رود و او هم به تنهایی نمی تواند از آنها مراقبت کند.

تأثیرات منفی اجتماعی گردشگری را می توان به شرح زیر خلاصه کرد:

▪ افزایش ناهنجاری هایی مانند قمار، فحشا، می گساری

▪ افزایش درخواست مردم بومی برای برخورداری از همه امکاناترفاهی و غذاهای وارداتی که گردشگران در استفاده از آنها افراط می کنند.

▪ افزایش تنش های نژادی به ویژه در مناطقی که تفاوت نژادیآشکاری میان گردشگر و میزبان وجود دارد.

رواج نگرش منفی نسبت به مشاغل مربوط به صنعت گردشگری

▪ تولید صنایع دستی و هنری تقلبی، به منظور ارائه به گردشگرانیکه قصد خرید سوغاتی و یادگاری دارند

▪ از بین رفتن غرور و تعصب ملی و فرهنگی، اگر فرهنگ کشور میزباناز جانب بازدید کنندگان مورد تمسخر و بی حرمتی قرار گیرد

▪ تغییرات خیلی سریع روش زندگی بومی، به سبب تهاجم فرهنگیگردشگران

▪ افزایش نامحدود و نامتناسب کارگرانی با دستمزد پایین، که اغلبدر هتل ها و رستوران ها به کارهای پست اشتغال دارند.

گاه دربرخی مناطق جرایم ومخاطراتی گردشگران را تهدید می کندواین نوعی تبلیغات منفی درباره منطقه است و تأثیرات منفی در ذهن بازدید کنندگان میگذارد. درایران برخی معتقدندکه جهانگردان موجب تضعیف روحیۀ مذهبی و بومی مناطق وبطور کلی مردم می شوند و به تدریج ارزش های ملی و مذهبی کشور را نابود و محو میسازند.

 

آثار منفی (اقتصادی):

نتیجه نامطلوب اقتصادی پدیده ای است که آنرا کسر مسافرت (travel deficit) می نامند و این مربوط به زمانی است که کل درآمدهایارزی یک کشور از محل جهانگردان کمتر از مبلغی می شود که شهروندان آن کشور در خارجمصرف می کنند. (چاک وای، ۱۳۸۵: ۴۷)اگر اغذیه هتل ها یا رستوران ها از خارج از کشوروارد شود موجب خروج ارز و بازگشت درآمد و ورود گردشگر به خارج از کشور خواهد شد. کشورهای بسیاری از جمله در آفریقا قسمت اعظم درآمد جهانگردی خود را به این دلیل کههتل های بین المللی و رستوران های مهم آن کشور غذای خود را از خارج از کشور یا کشورمبدأ وارد می کنند متحمل ضرر می شوند و در واقع مردم و اقتصاد این کشورها از اینجهانگردان سود چندانی نمی برد. گردشگری موجب گرانی کالاها و خدمات می شود.گاهیتوسعه گردشگر در یک منطقه ای که قبلاً کشاورزی بوده است سبب افزایش قیمت زمین میگردد و در نتیجه کشاورزان ترجیح می دهند زمین خود را بفروشند این مسئله از یک طرفموجب کاهش زمین های زیر کشت منطقه می شود و از سوی دیگر به دلیل تعارضات و تناقضاتاقتصادی و فرهنگی که پیش می آید (به عبارتی کشاورزی که یک شبه پولدار می شود و شیوهزندگی سنتی اش نیز تغییر می یابد) سبب بروز آثار و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی منفیمی گردد و از سوی دیگر آن منطقه و چه بسا کشور نیز در دراز مدت از لحاظ مواد غذایینیز دچار کمبود و حتی مجبور به واردات شود که به عبارتی بخش عمده ای از درآمدها وپول صرف خرید مواد غذایی خارج از منطقه و کشور خواهد شد نظیر آنچه که در شمال ایرانرخ داده است و تقریباً هر ۲ سال یکبار تکرار می شود اوج آن در سال ۲۰۰۳ م بود. درآن زمان حتی برخی زمین ها تا ۱۰ برابر قیمت فروخته شدند.

گاهی برخی مناطق یا در طرح های توسعه جهانگردی قرار گرفته اند ویا افرادی صاحب ثروت و نفوذ قصد دارند منطقه ای را تبدیل به یک ناحیه جهانگردینمایند و با مخالفت کشاورزانی مواجهه می شوند که نمی خواهند ملک و شغل میراث خودشانرا به راحتی از دست بدهند و این امر منجر به درگیری ها و تعارضات می گردد.«به دلیلضعف بنیه مالی ساکنان محلی برای سرمایه گذاری در ساخت هتل ها، فروشگاه های بزرگ وسایر زیربناهای مورد نیاز گردشگری، ساکنان غیربومی و یا خارجی ها وارد صحنه می شوندو سرمایه گذاری می کنند و حتی اجناس مورد نیاز گردشگران را از سایر مناطق به آنجاوارد می کنند یکی از تأثیرات این نوع سرمایه داری از دیدگاهساکنان به کار نگرفتن آنها در مشاغل مهم یا سمت های بالای سازمانی این صنعت و درنتیجه مشارکت نداشتن ساکنان در سیاست گذاری و تصمیم گیری های مربوط به توسعهگردشگری در منطقه است.

 

آثار منفی (روحی روانی سیاسی):

گردشگری به دلیل ایجادشلوغی،ترافیک،آلودگی ناشی ازرفت وآمدخودروها وبه وجودآوردن احتمال تغییرات فرهنکیوتاثیر بر بافت سنتی برخی مناطق اثرات روحی وروانی برمردم منطقه می گذارد.

آثار منفی (زیست محیطی):

معمولاً گردشگر ترجیح می دهد از زیباییهای طبیعی بهره مند شود و این البته ممکن است منجر به تخریب محیط زیست هم شود علیالخصوص در ایران که برخی از افراد یا ارگان ها بدون توجه به اثرات زیست محیطی وآلوده کننده آن می توانند به هر میزان تأسیسات در محیط های طبیعی ایجاد بکنند.

ساخت جاده ها مستلزم تخریب جنگل، دشتها، کوه ها است و این امرخسارات جبران ناپذیری بر محیط زیست و جانوری وارد می سازد و علاوه بر آن با عبورخودروها از این جاده ها از لحاظ آلودگی هوا نیز تأثیرات مخربی بر محیط زیست خواهدگذاشت. در همین ارتباط می توان به هتل ها، مجموعه ویلاهایی که در ساحل دریا ساختهمی شودنیز اشاره کرد، طبق گفته مقامات رسمی ۹۵ درصد ساحل دریای مازندران در شمالایران در اختیار سازمان ها و نهادهای دولتی و خصوصی است و تنها ۵ درصد آن در اختیارمردم بطور آزاد قرار می گیرد ، علاوه بر آن مناطقی همچون کلاردشت در ساحل دریایمازندران که یکی از زیباترین مناطق جهان است، (کوه و جنگل و دریا را در کنار هم میتوانید مشاهده کنید) در دو دهۀ اخیر صدها ویلا، مجتمع ساختمانی و تأسیسات دیگرساخته شده است.اینها علاوه بر آنکه زیبایی و طراوت اولیه محیط طبیعی و ساحلی راتغییر می دهد، خسارات جبران ناپذیری بر اکوسیستم ناحیه وارد می سازد.

آثار مثبت (فرهنگی اجتماعی):

این صنعت می تواند با شناساییفرهنگ های خاص و ترویج آنها موجب افزایش آگاهی های مردم نسبت به سنت های بومی ومحلیشود. در ضمن در سایه این صنعت با ایجاد مراکز ویژه کمک شایانی در جهت حفظ هنر وصنایع دستی جامعه میزبان می شود. گردشگری داخلی می تواند موجبگسترش یکپارچگی وهمگرایی اجتماعی – فرهنگی در سطح کشور و تقویت وحدت و وفاق ملیگردد. به ویژه در کشورهای در حال توسعه ای که در آنها گروه های قومی متعدد و مذاهبمختلف در کنار هم حضور دارند تحرک اتباع، که نتیجه آن درک و تفاهم بیشتر گروه هایمذهبی و قومی و گروه های دیگر اجتماعی است، می تواند وحدت ملی را قوام بخشد.«گردشگری می تواند فضایی را پدید آورد که در آن الزامات گردشگر بااهداف اخلاقی سازمان های جهانی گره خورده از گردشگری برای ارتقای صلح و تفاهم میانملت ها و حفظ و تکریم هویت های فرهنگی استفاده شود.» معمولاً ساکنان محلی به دو گونه از منافع فرهنگی توسعه گردشگری بهره مندمی شوند. اول اینکه گردشگر فرهنگ جامعه میزبان را به سایر جوامع و فرهنگ ها معرفیمی کند. دوم اینکه صنعت گردشگری فرصتی برای ساکنان ایجاد می کند تا فرهنگ خود رامستقیم و بدون واسطه و به شکل واقعی به علاقمندان عرضه کند. این عمل به ویژه باعثتقویت غرور و همبستگی جامعه میزبان و افزایش حد تحمل آنان در برابر فرهنگ های دیگرمی شود حضور گردشگران در برخی مناطق موجب افزایش تولیدمحصولات بومی و رونق صنایع دستی و محل شده است.البته نباید افزایش گردشگران خارجیبه قیمت تحقیق و یا حراج بسیاری از ارزش های اجتماعی و فرهنگی کشور توأم باشد.دراینجا به چند مورد از آثار مثبت فرهنگی –اجتماعی گردشگری اشاره میشود:

الف) تاثیرات مثبت فرهنگی

۱)افزایش میزان تکلم بازدیدکنندگان به زبان محلی

۲)تمایل جامعه میزبان برای پذیرفتن و یادگیری زبان های دیگر بهمنظور برقراری ارتباط بیشتر با گردشگران

۳)ایجاد و تقویت حس خویشتن شناسی بین ساکنان

۴)افزایش غرور ملی و فرهنگی

۵)ایجاد شرایط مناسب برای مشارکت فعال ساکنان بومی در معرفیفرهنگ و آثار فرهنگی منطقه به مهمانان

۶)احیا و حفظ افسانه ها،هنرها و رسوم محلی که ممکن است فراموششوند

۷)تشویق رشد اقتصاد محلی از طریق گردشگری فرهنگی واحیای آثاروابسته تاریخی – فرهنگی

ب) تأثیرات مثبت اجتماعی:

۱)بهبود کیفیت زندگی

۲)افزایش امکانات تفریحی و سرگرمی

۳)بهبود کیفیت خدمات شهری

۴)بهبود کیفیت خدمات عمومی از بهداشت، پلیس و ...

آثار مثبت (اقتصادی):

ما در قسمت شناخت اثرات گردشگری به اثرات گردشگری و زیر مجموعههای آن اشاره کردیم حال به آثار مثبت اقتصادی به طور مفصل اشاره می شود.

ایجاد فرصت های شغلی جدید، ارزآوری، ارتقای سطح زندگی مردم،فروش خدمات و کسب درآمد از جمله مزایای مستقیم حاصل از جانگردی است و از مزایایغیرمستقیم جهانگردی می توان از فعالیت های ساختمانی، صنایع دستی هنری، کشاورزی،باغداری، ماهیگیری، خدمات و کالاهای مصرفی، توسعه و بهبود تجهیزات زیربنایی مانندجاده ها، خطوط ارتباطی و سیستم های حمل و نقل نام برد . جهانگردی شدیداً بر اشتغال تأثیر می گذارد. ورود جهانگردان مساوی است با تقاضابرای مکان (هتل، مهمانسرا) غذا (رستوران) جابجایی اقلام خریداری شده (باربر) جابجایی در سطح شهر یا منطقه (راننده) کسب اطلاعات (راهنما) گرفتن عکس (عکاسی) خریدسوغات (صنایع محلی و دستی و تولیدات داخلی) و ... اینها موجب افزایش افرادی خواهدشد که در این حوزه مشغول به کار می شوند و بدین ترتیب با پول گردشگر در واقع آنانشاغل خواهند شد و این به نفع دولت و ملت خواهد بود. «مطلوب ترین اثر جهانگردی، ارزیاست که وارد کشور می شود مقصود از مازاد درآمد جهانگردی (Travel surplus) پول هاییاست که جهانگردان وارد یک کشور خاص می کنند و این پول بیش از پول هایی است کهجهانگردان آن کشور در خارج به مصرف می رسانند .گردشگری نه تنهاموجب کسب درآمد مستقیم و چند برابر چرخۀ پولی غیرمستقیم، موجب رشد تولیدات صنایعدستی و صنعتی نیز می شود.پول هایی که جهانگرد خرج می کند بر سیستم اقتصادی کشورمیزبان اثرات مثبتی می گذارد.

جهانگرد با ورود خود به یک ناحیه و بازدید از آثار تاریخی یامحیط طبیعی، درآمد ایجاد می کند و این درآمد بودجۀ لازم را جهت نگهداری و مرمت آنمحیط یا مکان تاریخی فراهم می آورد.با درآمدهای ناشی از جهانگردی می توان دورتریننقاطی که از لحاظ جهانگردی حائز اهمیت است جاده ساخت، سیستم آب و فاضلاب ایجاد کردبرای جلوگیری از آبها لازم است.می توان نتیجه گرفت «گردشگری نوعی عدالت اجتماعی رادر اقتصاد جهانی ایجاد می کند و موجب توزیع امکانات و رفاه در مناطق حاشیه ای کرهزمین می گردد.» (پاپلی یزدی، ۱۳۸۵: ۴۱)«گردشگری به عنوان یک فعالیت اقتصادی جایگزیندر یک اقتصاد تک محصولی می تواند روند توسعه را با تنوع بخشی به اقتصاد ملی تسریعنماید. کشورهای در حال رشد که وابستگی زیادی به اقتصاد تک محصولی دارند و از تغییرقیمت کالاها به شدت آسیب می بینند می توانند گردشگری را برای تنوع بخشی به اقتصادبه عنوان شکل مطلوب از دگرگون سازی برگزینند. هر جا که بی کاری شدید نیروی کارنسبتاً غیر ماهر و منابع جانشین شونده بسیار محدود برای اشتغال وجود دارد، شکل گیریفعالیت های گردشگری می تواند مناسب ترین اقدام باشد .

آثار مثبت (روحی روانی سیاسی):

جهانگردی می تواند در جهت کاهش تنش های سیاسی و تثبیت صلح جهانیکمک کند.عقیده بر این است که ورود جهانگرد باعث بروز حس میهن دوستی و عرضه هر چهبیشتر فرهنگ و افتخارات در مردم می شود و آنان سعی خواهند کرد هر چه بیشتردستاوردهای خود را در قالب صنایع دستی، نقاشی، عکس و ... نشان دهند.گردشگری موجبافزایش درآمد، اشتغال و رونق اقتصادی خواهد شد و این اثر خود می تواند از لحاظروحی، روانی اثرات مثبتی بر روحیه افراد آن جامعه بگذارد.

آثار مثبت (زیست محیطی):

«از اوایل دهۀ هفتاد میلادی، مطالعاتمربوط به آثار محیطی گردشگری گسترش روزافزون یافت .گرچه گزارشهای ارائه شده غالباً آثار منفی را معرفی و بر آنها تأکید کرده اند و کمتر به آثارمثبت آن پرداخته اند .

آثار گردشگری بر محیط را می توان اینگونه شرح داد:

۱)حضور جهانگرد موجب حفظ و نگهداری گونه های خاص گیاهی وجانوری که در معرض انقراض قرار دارند می شود.

۲)گردشگری فعالیت گروه های ذی نفوذ طرفدار محیط را در پی داردو موجب گسترش مطالعات در زمینه محیط می شود.

۳)گردشگری موجب شناسایی هر چه بیشتر یک محیط و جانوران آن میگردد.

۴)توجه محققان بر منابع خاص طبیعی شامل جنگل ها، سواحل، کوه هاو دریاها را بیشتر می کند.

۵)گردشگری می تواند رفتار مردم منطقه را در جهت حفظ هر چه بهترمحیط زیست تغییر دهد.

همان طور که در بخش شنا خت اثرات کردشگری اشاره شد، رویکردها ودیدگاه ها: نظریه ها و دیدگاه های مختلف درباره گردشگری وجود دارد که میتوان همهآنها را در چهاردسته مطرح کرد :

۱)دیدگاه اقتصادی:

در این دیدگاه مسائل سرمایه داری، عرضه و تقاضا، بازاریابیورابطه مرکز پیرامون و پیرامون مرکز مسائل کار وکارگری و سرمایه گذاری مورد بحثقرار می گیرد

۲)دیدگاه اجتماعی – فرهنگی:

در این دیدگاه نظریات مثبت گرایان، منفی گرایان و تعامل گرایانمورد ارزیابی قرار گرفته است.

۳)دیدگاه زیست محیطی و بهداشتی:

در این دیدگاه اساس و پایه گردشگری پایداررا مطرح می کند. علاوهبر آن گردشگری بومی و بومی کردن گردشگری و آثار مطرح است.

۴)دیدگاه سیاسی و ژئوپولتیکی:

از دید سیاسی گردشگری اثراتی را در درون و برون کشورها به جا میگذارد. گسترش صلح و امنیت بین المللی، وحدت و خلق ملی گسترش مردم سالاری و غیرهآثار مثبتی بر گردشگری دارد از نظر ژئولتیکی و ژئوپولتیک سرمایه، گردشگری مباحثنظری جدیدی را مطرح می کند که برخی از آنها رقابت آمیز است و برخی موجب گسترشهمکاری های بین المللی می شود.

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه هجدهم اسفند 1390ساعت 15:4  توسط محمدحسین کچبیان  | 

گردشگری در ایران

مقدمه:

ایران را می توان یکی ازکشور های پیشتاز در صنعت گردشگری شمارد به طوری که توانسته از شمار بهترین کشور های دارای جاذبه های قرارگیرد.

     دراین فصل سعی کرده ایم ایران را ازنظر صنعت گردشگری  با دید وسیع تری مشاهده کنیم و بعضی ازمطالب نامفهوم این مسئله را روشن تر کنیم.

صنعت گردشگری در ایران:

صنعت گردشگری در ایران از ظرفیت‌های بسیار بالایی برای رشد و توسعه برخوردار است. بر اساس گزارش سازمان جهانی جهانگردی، ایران رتبه دهم جاذبه‌های باستانی و تاریخی و رتبه‌ پنجم جاذبه‌های طبیعی را در جهان دارا است و یکی از امن‌ترین کشورهای منطقه و جهان از لحاظ امنیت برای گردشگران خارجی است. در سال ۲۰۰۶، در حدود ۷۵۰ هزار گردشگر خارجی از ایران بازدید کرده‌اند و این در حالی است که در این سال ۸۴۲ میلیون جهانگرد در دنیا سفر کرده‌اند.

به نظر کارشناسان، این صنعت از توسعه‌ای که شایسته‌ی آن است برخوردار نبوده‌است. از دلایل آن می‌توان به آماده نبودن بسترهای اقتصادی مناسب در ایران برای جذب سرمایه‌گذاری در ساخت هتل و سایر صنایع جانبی این حوزه اشاره کرد. بی‌خبر بودن سرمایه‌گذاران از زمینه‌های موجود در ایران و تبلیغات ضعیف و نیز انتشار اخبار منفی از ایران، محدودیت‌هاى اجتماعی و مذهبی برای گردشگران خارجی و همچنین تنش‌های سیاسی با بعضی کشورهای غربی نیز از دیگر موانع در راه رشد صنعت گردشگری در ایران است.

در مقایسه با ایران، برخی کشورها توانسته‌اند کارنامه موفقی را در این زمینه از خود برجای بگذارند. به طور مثال تنها در سال ۲۰۰۷ میلادی، حدود ۱۵ میلیون گردشگر خارجی از شهر دبی در کشور امارات متحده عربی در جنوب خلیج فارس دیدار کردند. این در حالی است که کشور ایران با سهمی کمتر از یک پانزدهم تعداد گردشگران شهر دبی در سال مشابه، تنها کمتر از یک درصد سهم درآمد جهانی از صنعت توریسم را به خود اختصاص داده‌است.

فراز و فرودهاي صنعت گردشگري در ايران :

پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران در 22 بهمن 57 کليه فعاليت هاي مربوط به گردشگري و جهانگردي در کشور تحت نظر معاونت امور سياحتي و زيارتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي قرار گرفت اما از سال 80 سازمان "ايرانگردي و جهانگردي" مسئول امور گردشگري و جهانگردي در کشور شد. پس از آن نيز در سال 82 سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري تحت نظر نهاد رياست جمهوري شکل گرفت که سازماني متمرکز براي رسيدگي به اوضاع گردشگري در کشور محسوب مي شد. در سال 85 نيز سازمان صنايع دستي از وزارت صنايع و معادن جدا شد و سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي وگردشگري شکل گرفت.

هرچندافزايش امکانات سخت افزاري مديريتي با انسجام در حوزه گردشگري در سالهاي پس از انقلاب يک رويه مثبت بود اما رويکرد اصلي کشور پس از پيروزي انقلاب اسلامي در حوزه گردشگري را مي توان رويه اي محدود کننده و مخرب دانست. پيروزي انقلاب اسلامي و بروز نا امني در کشور و همچنين افزايش تهديدات امنيتي عليه ايران موجب کاهش هرچه بيشتر ورود جهانگردان به کشور در سال هاي اول انقلاب تا اوايل دهه 70 شد. ضمن آنکه در بسياري از موارد به علت عدم توجه بخشي از نيروهاي حرفه اي صنعت جهانگردي از اين صنعت جدا شدند و همچنين بخشي از توان سرويس هاي اقامتي کشور به نهادهاي دولتي و نظامي و همچنين تامين اجتماعي واگذار شد که در نهايت بيش از 20 هزار تخت از توان سرويس دهي گردشگري در ايران خارج شد. البته اين رويه به تدريج پس از پايان جنگ تحميلي تغيير کرد اما ضرباتي که اين سياست در زمان جنگ بر صنعت جهانگردي کشور زده بود به شدت موجب عقب افتادگي شد.

اما از دهه 70 صنعت جهانگردي به عنوان يکي از بخش هاي برنامه توسعه اي در ذيل سند چشم انداز قرار گرفت و جايگاه قابل قبولي در اسناد برنامه هاي اول تا چهارم توسعه پيدا کرد .با اين حال هرچند اهميت دادن به صنعت گردشگري در برنامه ريزي هاي کلان کشور به عنوان يک اصل مهم مورد توجه برنامه نويسان پس از پايان جنگ تحميلي قرار گرفت اما اين برنامه ريزي ها نتوانست به رشد و توسعه اين صنعت در کشور کمک چنداني کند و رقباي ايران در منطقه توانستند فاصله قابل توجهي را با کشورمان در جذب گردشگر خارجي ايجاد کند .

ايران که جزء ده کشور برتر از حيث جاذبه هاي تاريخي و فرهنگي است همچنان تنها به چيزي حدود3 ميليون گردشگر در سال بسنده کرده در حالي که کشور ترکيه در سال 2010 ميزبان بالغ بر 30 ميليون گردشگر خارجي بوده است.

مشکل گردشگري در ايران چيست؟

هميشه وقتي با دوستان صحبت از چرايي ضعيف بودن صنعت جهانگردي در ايران مي شود نا خودآگاه همه ذهن ها به آن سو مي رود که وضعيت سياسي ايران و تنش هايي که بين ايران و غرب وجود دارد دليل اصلي پائين بودن ميزان گردشگران خارجي در ايران است . آنان احتجاج مي کنند که گردشگران نيازمند آرامش هستند و تنش هاي سياسي بين ايران و غرب اجازه چنين آرامشي را به جهانگردان نمي دهد.

البته ما هم بر اين باوريم که امنيت مولفه بسيار مهمي در جهانگردي به حساب مي ايد ولي آنکه تمام معضلات صنعت گردشگري در ايران را پاي حساب تنش هاي سياسي بگذاريم کمي بيش از اندکي به خطا رفته ايم . به زعم راقم اين سطور شايد يکي از مسائلي که بر صنعت جهانگردي در ايران تاثير مي گذارد مسائل سياسي باشد اما بايد دانست قدرت اين مولفه بسيار پائين است . مولفه امنيت بسيار مهم است اما اين امنيت بيش از آنکه به تنش هاي سياسي مربوط باشد مربوط به مسائل داخلي است.

گذشته از اين ها ما نمي توانيم اين موضوع را انکار کنيم که هم اکنون هيچ گونه بستر سازي براي صنعت توريسم در کشور وجود ندارد. حکايت صنعت گردشگري حکايت آن کارخانه اي است که هزاران هزار تن سنگ طلا دارد اما هيچ فرآيندي براي تبديل اين سنگ ها به شمش طلا تعريف نشده است . امروز صاحب نظران عرصه گردشگري بر اين باورند که گردشگران بيش از آنکه به تنوع جاذبه هاي تاريخي توجه داشته باشند به مسائل رفاهي و امکانات و تسهيلات موجود در آن کشور مي نگرند . امروزه در کشور هاي پيشرو در صنعت توريسم در کنار هرجاذبه توريستي طبيعي ده ها جاذبه عير طبيعي اعم از پارک ، تفريگاه ، رستوران ، شهر بازي ، آکواريوم هاي بزرگ و.. تعبيه شده است ضمن آنکه امکانات رفاهي گسترده اي همچون هتل هاي استاندار ، حمل و نقل مناسب ، راهنماهاي توريستي متعدد پديد آمده است . حال فرض کنيد يک گردشگر خارجي وارد ايران مي شود؛ آيا يک نقشه جامع توريستي ايران به زبان انگليسي براي وي موجود است ؟ آيا مي تواند ضمن براي بهره بردن از طبيعت زيباي ايران از سطح رفاهي متناسبي بهره ببرد . البته دعوي ما در اين نيست که اصلا هتل يا اقامتگاه خوبي در كشور وجود ندارد اما به وضوح ديده مي شود که برنامه ريزي مدون و متقني براي هدايت جهانگردان وجود ندارد. از اين رو بايد گفت مشکل اساسي صنعت گردشگري در ايران نبود بستر سازي هاي لازم در اين عرصه است . اگرچه ايران مهد جاذبه هاي تاريخي ، فرهنگي و طبيعي است اما ما هنوز نتوانسته ايم اين جاذبه ها را به جاذبه هاب توريستي تبديل کنيم .

آمار گردشگران ورودی و خروجی کشور ایران:

هرچند متاسفانه هنوز آماری مستند از گردشگران ورودی وخروجی توسط سازمان متولی گردشگری کشور ارائه نشده ، لیکن طبق آمار ارائه شده توسط سازمان گمرک کشور از تعداد مسافران ورودی و خروجی می توان با اعمال ضرایب مشخص ، بر آوردی از گردشگران ورودی وخروجی بدست آورد . طبق نظرات معتبر کارشناسی با اعمال ضریب ۵۰ درصد آمار مسافران خارجی ورودی به کشور می توانیم تعداد گردشگران خارجی ورودی به کشور وبا اعمال ضریب ۹۰درصد در آمارمسافران ایرانی خارج شده ازکشور تعداد گردشگران ایرانی خروجی از کشور را برآورد نمائیم.

مقایسه مسافران ورودی وخروجی کشور:

۱- مسافران خارجی ورودی به کشور در ۱۱ ماهه سال ۸۶ براساس اعلام گمرک ۱٫۷۴۲٫۳۹۸ بوده است
۲- مسافران خارجی ورودی به کشور طی ۱۱ ماهه سال ۸۵ براساس اعلام گمرک ۱٫۶۵۳٫۴۸۶ بوده است
۳- رشد تعداد مسافران خارجی ورودی به کشور در۱۱ ماهه ۱۳۸۶ به نسبت ۱۱ ماهه ۱۳۸۵– ۴/۵درصد بوده است.
در مقابل کل مسافران ایرانی خارج شده از کشور در سال ۱۳۸۷از سوی گمرک ۶٫۱۹۶٫۳۷۱ نفر اعلام شده که نسبت به سال قبل از رشد ۱۴ درصد برخورداربوده حال اگر ضریب تبدیل مسافر به گردشگر را در آن اعمال کنیم ؛ برآورد می‌شود: ما در سال ۱۳۸۷ حدود ۵٫۵۷۶٫۷۳۴ نفر گردشگر ایرانی خارج شده از کشور داشته باشیم که از این رقم حدود ۲٫۲۰۰٫۰۰۰ نفر(۵/۳۹ درصد) برای مقاصد زیارتی و حدود ۳٫۳۷۶٫۷۳۴نفر(۵/۶۰ درصد) برای مقاصد سیاحتی، تفریحی، تجاری و . . . از کشور خارج شده‌اند.

کل مسافران خارجی ورودی به کشور در سال ۱۳۸۷ را گمرک کشور بالغ بر ۲٫۰۳۵٫۵۱۸نفر اعلام کرده که نسبت به سال قبل از رشدی ۷/۵ درصدی داشته، حال اگر ضریب تبدیل مسافر به گردشگر را در آن اعمال کنیم ، در سال ۱۳۸۷ حدود ۱٫۰۱۷٫۷۵۹ نفر گردشگر خارجی ورودی به کشور داشته باشیم ولی متاسفانه آماری از مقاصد گردشگری آنها وجود ندارد. باتوجه به تحلیل فوق الذکر مشخص می‌شود که:

۱- کل گردشگران ایرانی خروجی از کشور در سال ۱۳۸۷ بالغ بر ۵٫۵۷۶٫۷۳۴ نفر بوده با رشدی برابر ۱۴درصد نسبت به سال قبل.

۲- کل گردشگران خاجی ورودی به کشور در سال ۱۳۸۷ بالغ بر ۱٫۰۱۷٫۷۵۹ نفربوده با رشدی برابر ۷/۵ درصد نسبت به سال قبل.

۳ – رشد گردشگران خارجی ورودی به کشور در سال گذشته ۳/۸ درصد نسبت به رشد گردشگران ایرانی خروجی از کشور کمتر بوده است.

۴- تراز کل گردشگری کشور به لحاظ تعداد بالغ بر ۴٫۵۵۸٫۹۷۵ نفر منفی است یعنی گردشگر خارجی ورودی به کشور حدود یک پنجم گردشگر ایرانی خروجی از کشور می‌باشد.

۵ – خروج گردشگران ایرانی با مقاصد زیارتی در سال ۱۳۸۷ جمعا بالغ بر ۲٫۲۰۰٫۰۰۰نفر از کل بوده است.
۶ – مقاصد گردشگران زیارتی ایرانی خروجی از کشور عبارت بوده است از: عربستان سعودی ۷۰۰هزار نفر (حج تمتع ۱۰۰ هزار و عمره ۶۰۰ هزار نفر) – عتبات عالیات سوریه ۵۰۰ هزار نفر –عتبات عالیات عراق یک میلیون نفر.
۷ – خروج گردشگران ایرانی با مقاصد سیاحتی، تفریحی، تجاری و… بالغ بر ۳٫۳۷۶٫۷۳۴ نفراز کل بوده است.
۸ – درصد گردشگران خروجی ایران با مقاصد زیارتی حدود(۵/۳۹ درصد از کل) و با مقاصد سیاحتی، تفریحی، تجاری، و. . ( ۵/۶۰ در صد از کل) بوده است.

+ نوشته شده در  پنجشنبه هجدهم اسفند 1390ساعت 14:59  توسط محمدحسین کچبیان  | 

ژئو پارک و نیشابور

مقدمه:

بر اساس گزارش سازمان جهانى جهانگردى، ايران رتبه دهم جاذبه‌هاى باستانى و تاريخى و رتبه‌ پنجم جاذبه‌هاى طبيعى را در جهان دارا است ولى با اين وجود تا به حال در جذب گردشگران خارجى موفق نبوده است.

ایران دارای هشت اثر ثبت شدهدر سازمان جهانی یونسکومی باشد که این آثار قطره ای کوچک در دریای بیکران جاذبه های گردشکری تاریخی ، تفریحی ، زیارتی ، فرهنگی و طبیعی هسنتد.

یکی از شهر های بزرگ ازنظر داشتن جاذبه های گردشگری نیشابور است. دراین فصل سعی کرده ایم به نیشابور و پدیده های گردشگری  طبیعی(ژئو پارک )این شهر بپردازیم.

در ابتدای این فصل ابتدا با تعریف ژئوپارک در ایران و جهان آشنا می شویم و  سپس به نیشابور و مناطقی که پتانسیل ژئوپارکی دارد می پردازیم.

ژئوپارک در جهان:

     اولین حرکت ها در رابطه با توجه وحفاظت از ژئوسایت ها ومیراث زمین شناختی توسط سازمان ها وگروه ها وانجمن هایی از قبیلand the council of Europe progeo Malvern Group UNESCO Division of earth sinces IGCP,IUGS  صورت گرفت.اما شاید بتوان دیدار وگفتگوی Nicolas zouros یونانی وGuy Martini فرانسوی در خلال کنگره بین المللی زمین شناسی در چین (سال 1997 میلادی) را نقطه عطف تشکیل شبکه ژئوپارک ها اروپایی وپس از آن شبکه ژئوپارک های جهانی داشت.این دو امروزه نقش مهمی در موضوع ژئوپارک ها در جهان به عهده دارند.

     شبکه  ژئوپارک های جهانی با پشتیبانی یونسکو،در سال 2004 میلادی شکل گرفت و 17 ژئوپارک از اروپا به همراه 8 ژئوپارک از چین نخستین عضوهای آن بودند .شبکه ژئوپارک های جهانی با (GGn)Global geopark network بود اکنون 63 عضو از 19 کشور جهان دارد که ژئوپارک قشم تنها ژئوپارک ایران وخاورمیانه در این شبکه است.

 شبکه دیگری که پیش از این شبکه تشکیل شد.شبکه ژئوپارک های اروپا یا (GGN) Geopark eroupian network  بود که اکنون 33 عضو دارد .شبکه جدید به نام شبکه ژئوپارک های آسیا اقیانوسیه یا (APGN)Acia pacfiec Geoparks network  در حال  شکل گیری است با پیشنهاد نگارنده در کنفرانس منطقه ای ژئوپارک های آسیا – اقیانوسیه (Malaysia langkawi 2007) همچنین سومین کنفرانس ژئوپارک های یونسکو(Osnabruck2008 ) تشکیل شبکه های ژئوپارک های کشورهای اسلامی و یا (ICGN)islamic countries geopark network) اسلامی با مرکزیت پایگاه ملی داده های علوم زمین ایران مورد بررسی قرار گرفته که امید است  این شبکه یا شبکه پیشنهادی عبدالعظیم حقی پور شبکه ژئوپارک های خاورمیانه مورد پذیرش وتصویب یونسکوقرار گرفته وکشور ایران در این راستا مرکزیت پیدا کند.

کشور های دارای ژئوپارک

تعداد ژئوپارک ها ی کشور

ایران

1

ایتالیا

1

کرواسی

1

جمهوری چک

1

چین

22

ژاپن

3

فرانسه

2

یونان

2

مالزی

1

جمهوری ایرلند

1

انگلستان

7

آلمان

6

اتریش

2

اسپانیا

4

استرالیا

1

رومانی

1

پرتغال

2

نروژ

1

ژئوپارک در ایران:

بطورکلی اکثر مناطق تحت حفاظت چهارگانه کشور قابلیت تیدیل به ژئوپارک ملی دارند و تعداد ۵۰ پتانسیل برای ژئوپارکهای آتی کشور پیش‌بینی شده‌است. هنوز در میان پژوهشگران مختلف مفاهیم مربوط به ژئوسایت و ژئوپارک مبهم مانده‌است درحالیکه ژئوپارک معنای وسیعتری از ژئوسایت دارد.

ژئوپارک ملی جلفا و ژئوپارک جهانی جلفا-ارسباران در شمال استان آذربایجان شرقی درمنطقه جلفا دومین محدوده پیشنهادی رسمی کشور به سازمان یونسکو است که شناسایی وپیشنهاد اولیه آنها توسط بهرام نکوئی صدری در سال ۱۳۸۷ انجام شده‌است. مناطقی مثل البرز مرکزی، خلیج گواتر منطقه چابهار ایران، ، مجموعه پارک ملی کویر و تعدادی دیگر از مناطق در ایران قابلیت تبدیل شدن به ژئوپارک را دارند.

اهمیت اقتصادی ژئوپارک ها در دنیا:

ژئوپارک مقوله جدیدی در صنعت گردشگری می باشد در نتیجه طبیعت گردان توجه خاصی به این موضوع دارند. از طرفی تجارب کشورهای پیشگام در زمینه ژئوپارک نیز مؤید این موضوع می باشد که درآمد های حاصل از جذب توریست توسط ژئوپارک خیلی بیشتر از درآمد سایر منابع جذب توریسم می باشد.

امروزه تمام کشورهای جهان رویکرد ویژه ای به مبحث توریسم و گردشگری دارند و سعی بر این دارند که به نحوی درآمد حاصل از جذب توریسم جایگزین سایر منابع غیر پایدار درآمدی شود توسعه گردشگری می تواند از تک محصولی بودن کشور جلوگیری کرده و کمک بزرگی به توسعه اقتصادی کشور کند از طرف دیگر ژئوپارک به عنوان یک سرمایه ملی می باشد و نسل به نسل می باید منتقل شود تا آیندگان نیز از این زیبایی طبیعت بهره مند شوند آن چنان که ما شدیم.

لذا ژئوپارک ها و ژئوتوریسم با ایجاد رونق گردشگری به خصوص اکوتوریسم نقش اساسی را می تواند در اقتصاد کشورها ایفاء کند.

مناطق ژئو پارکی نیشابور:

در زیر مناطقی را که در نیشابور دارای پتانسیل ژئوپارکی هستند آورده شده است:

سی سر:

نمایی از دریاچه سی سر دومین آبگیر طبیعی در استان خراسان رضوی پس از دریاچه بزنگان سرخس.این دریاچه با حدود یک هکتار مساحت در شمالی ترین نقطه شهرستان فیروزه و در نزدیکی روستای معدن قرار دارد.این دریاچه را می توان بهشت گمشده شهرستان فیروزه نامید و استعداد و توان خوبی برای جذب توریسم و گردشگر شهرستان فیروزه است.

فیروزه نیشابور:

     نامورترین و پرخواهان‌ترین فیروزه در ایران فیروزه نیشابور است و مهم‌ترین معدن فیروزه در ایران در شهرستان نیشابور می‌باشد که از بیش از ۲۰۰۰ سال پیش استخراج می‌شده‌است. معدن این فیروزه در نزدیکی روستای معدن نیشابور است و از سطح زمین ۲۰۱۲ متر بلندی دارد.

     به سبب وجود این معدن در نیشابور، شهر فیروزه را به عنوان یکی از القاب نیشابور آورده‌اند هرچند که شهرفیروزه نام دیگر شهر بزغان که یکی از شهرهای شهرستان نیشابور است؛ می‌باشد. فیروزه یکی از ره‌آوردهای نیشابور به شمار آمده و فروشگاه‌های فراوانی در بخش‌های سیاحتی شهر نیشابور و مشهد این فیروزه را به شکل‌های گوناگون عرضه می‌کنند. افزون بر آن‌ها رنگ فیروزه‌ای یک رنگ نمادین برای نیشابور تلقی شده‌است و در دهه ۱۳۷۷ هجری از سوی شهرداری تلاش‌هایی برای فیروزه‌ای کردن رنگ دیوارها و مغازه‌های خیابان‌های اصلی شهر نیز انجام گرفت.

فیروزه سنگی زنده می‌باشد و نسبت به روغن و مواد شیمیایی مانند مواد شوینده بسیار حساس بوده و رنگ او را تغییر می‌دهد.

چشمه گرماب طاقانكوه:

آب آن از دسته آبهاي كلروره سولفاته كلسيك مي باشد. اطراف اين چشمه معدني نيز از رسوبات دوران چهارم زمين شناسي پوشيده شده است.

این چشمه در44 كيلومتري نيشابور واقع شده است.

چشمه خم تركان:

اطراف چشمه را رسوبات آبرفتي دوران چهارم زمين شناسي پوشانده است و آب آن از آبهاي سولفاته كلسيك سرد مي باشد.

این چشمه در131 كيلومتري مشهد در قدمگاه نيشابور

غارهای مشهورنیشابور:

 

نام غار

توضیحات

غارابراهم ادهم

محل عبادت ابراهیم ادهم و محل ملاقات شیخ ابوسعید ابولخیروابو علی سینا ونیز خفیه گاه شیخ حسن جوری که در 13 کیلو متری شمال شهر نیشابور، درشمای روستای بار وقسمت غربی اردگاه بار واقع است.

غار انجیری

به مناسبت دو درخت انجیر که در آن جاست به این اسم نامیده شده است. فیروزه ی این غار باعث تنزّل شدید فیروزه در اروپا شد.

غارسبز

به مناسبت اینکه فیروزه ی آن سبز است به این اسم نامیده شده است.

غارقره دم

اگرچه قره به زبان ترکی به معنی« سیا ه» است اما دراصطلاح نیشابوری به غنات هایی که بی آب آست وغیر قابل استفاده می باشد گفته می شود.

غار ابو اسحقی

این غار بسیار قدیمی وفیروزه ی آن مرغوب وگران قیمت آست واز زمان های پیشین تا کنون به همین نام شهرت داشته است.

غار آبدار

این آب دارد وآب آن را خارج می کنند و فیروزه ی آن را استخراج می نمایند.

غار ساعدی

که زمان سردار ساعدی حفر شده ودارای فیروزه ی مرغوبی می باشد.

غار قلعه کمری

ابن غار دربخش سرولایت وبین روستای کلیدر و زیارت قراردارد.

غارهای سوقند

در بخش مرکزی – ارتفاعات روستای سوقند قرار دارد.

غارهای بزقوچان

در بخش طاغان کوه – ارتفاعات روستای بزقوچان قرار دارد.

غارهای خروین

در بخش زبرخان – ارتفاعات شهر خروین قرار دارد.

هفت غار

در روستای غار واقع شده است.

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه هجدهم اسفند 1390ساعت 14:55  توسط محمدحسین کچبیان  |